دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران علوم دامی ایران 2008-4773 56 2 2025 06 22 The effect of adding emulsifier and multienzyme in diets containing rapeseed meal with different energy levels on performance, intestinal morphology and digesta viscosity in broiler chickens اثر افزودن امولسیفایر و مولتی‌آنزیم در جیره‌های حاوی کنجاله کلزا با سطوح متفاوت انرژی بر عملکرد، ریخت‌شناسی روده و گرانروی محتویات گوارشی در جوجه‌های گوشتی 369 389 99613 10.22059/ijas.2024.379324.654020 FA سپیده گزانی گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران منصور رضایی گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران محمد کاظمی فرد گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران Journal Article 2024 07 29 In a 2×2×2 factorial experiment, the effect of two levels of multienzyme Vemozyme (0 and 0.01%) and two levels of emulsifier (0 and 0.05%) in a diet containing rapeseed meal with two levels of energy (recommended and 100 kcal lower than the recommended level) on performance, intestinal morphology and digesta viscosity in 800 Ross male broilers chickens were investigated for 42 days. Usings enzyme in the starter, grower and the whole period of the experiment, improved feed conversion ratiovillus surface areaand reduceddigesta viscosity in the jejunum and ileum. Adding e emulsifier to diet improved feed conversion ratio in the starter, finisher and the whole period and increased the villus length and decreased digesta viscosityin the jejunum. Recommended energy level improved feed conversion ratio in the grower, finisher and the whole period of the experiment, and increased the villus length in the duodenum. The three interaction effects of enzyme and emulsifier in the diet with low energy level in the finisher and the whole period, compared to diets with the recommended level of energy with enzyme or emulsifier had not significant effect on feed conversion ratio. The results of the present experiment, showed that use of multienzyme, Vemozyme and emulsifier in diets containing canola meal, with low energy level improved feed conversion ratio in the finisher, and whole periods, increased the villussurface area and reduceddigesta viscosity in thejejunum. دریک آزمایش فاکتوریل 2×2×2، اثر دو سطح مولتی‌آنزیم وموزایم (صفر و 01/0 درصد) و دو سطح امولسیفایر (صفر و 05/0 درصد) در جیره حاوی کنجاله کلزا با دو سطح انرژی (توصیه شده و 100 کیلو کالری کمتر) بر عملکرد، ریخت­شناسی روده و گرانروی محتویات گوارشی، 800 جوجه‌گوشتی نر سویه راس 308 به مدت 42 روز بررسی شد. استفاده از آنزیم در دوره‌های آغازین، رشد و کل دوره سبب بهبود ضریب تبدیل خوراک، مساحت پرز و کاهش گرانروی محتویات هضمی در ژژنوم و ایلئوم شد. افزودن امولسیفایر به جیره، سبب بهبود ضریب تبدیل خوراک در دوره‌های آغازین، پایانی و کل دوره و افزایش ارتفاع پرز در ژژنوم و کاهش گرانروی محتویات هضمی در ژژنوم شد. سطح انرژی توصیه شده، سبب بهبود ضریب تبدیل خوراک در دوره‌های رشد، پایانی و کل دوره آزمایش و افزایش ارتفاع پرز در دئودنوم شد. اثر متقابل آنزیم و امولسیفایر سبب بهبود ضریب تبدیل خوراک در دوره‌های آغازین، پایانی و کل دوره در مقایسه با جیره‌های بدون افزودن آنزیم و امولسیفایر شد. اثر متقابل آنزیم و امولسیفایر در جیره با سطح پایین انرژی در دوره پایانی در مقایسه با جیره‌های با سطح توصیه شده انرژی با استفاده از آنزیم و یا امولسیفایر تاثیر معنی دار بر ضریب تبدیل خوراک نداشت. نتایج این آزمایش نشان داد، استفاده از مولتی‌آنزیم وموزایم و امولسیفایر در جیره‌های حاوی کلزا ، با سطح انرژی پایین‌تر از مقدار توصیه شده سبب  بهبود ضریب تبدیل خوراک در دوره پایانی و کل دوره، افزایش مساحت پرز  و کاهش گرانروی محتویات هضمی در ژژنوم شد. https://ijas.ut.ac.ir/article_99613_11651ff27c2d67a314da4a31ad7b9eb9.pdf