دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران علوم دامی ایران 2008-4773 56 2 2025 06 22 In-vitro assessment of drug resistance to albendazole and rafoxanide in Fasciola hepatica in sheep مقاومت دارویی فاسیولا هپاتیکا نسبت به آلبندازول و رافوکساناید به روش برون تنی در گوسفند 213 223 99606 10.22059/ijas.2024.361150.653952 FA شادی رشیدی گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ارومیه،ایران. محمد یخچالی گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. Journal Article 2023 07 08 Fasciolosis is an important parasitic disease that limits the productivity of ruminants. During the last two decades, anthelmintic drugs have been increasingly applied in Iran. The aim of the present study was to evaluate drug resistance of <em>Fasciola hepatica</em> to albendazole and rafoxanide in sheep under laboratory conditions in Marivan municipality, West of Iran. For this purpose, a total number of 290 sheep livers were collected. They were cut into small pieces and adult <em>F. hepatica</em> were removed from naturally infected livers of sheep. Then were count and crushed. About 1,000 eggs of<em> F. hepatica </em>in 0.9% Ringer’s solution were provided and incubated at 28˚C for 16 days.  On the 14th day, albendazole (0.1 μg/ml) and rafoxanide (0.1 μg/ml) along with control group were incubated at 28˚C for 48 h. The percentage of hatched eggs and lethal dose of 50% larvae (LD<sub>50</sub>) were figure out. Overall, 50 out of 290 examined livers (17.24%) were positive for <em>F. hepatica infection</em>. The highest infection rate of <em>F. hepatica</em> was found in the winter (2.17%). There was significant difference between percentage of the hatched eggs and both treated with albendazole and rafoxanide and control groups. The average of the hatched eggs of <em>F. hepatica</em> was lower in rafoxanide treated group (19.6±17.6) than albendazole treated group (32.8±14.9) and control group (35.4±12.1). LD<sub>50</sub> did not demonstrate resistance to albendazole (32.75%) and rafoxanide (19.5%) in treated groups. It was concluded that there was no resistance to albendazole and rafoxanide in sheep. فاسیولوزیس بیماری انگلی با اهمیتی است که موجب کاهش تولیدات در نشخوارکنندگان می‌گردد. در دهه‌های اخیر تجویز داروهای ضد کرمی فاسیولاهپاتیکا در ایران و شهرستان مریوان افزایش یافته است. هدف از این تحقیق تعیین مقاومت دارویی فاسیولاهپاتیکا به آلبندازول و رافوکساناید در گوسفندان شهرستان مریوان بود. به این منظور 290 کبد گوسفندان در شهرستان مریوان جمع آوری شدند. 1000 تخم فاسیولاهپاتیکا در 1 میلی‌لیتر محلول رینگر 9/0%0 تهیه شد و به مدت 16روز در دمای 28 درجه سانتی‌گراد انکوبه گردیدند. در روز 14، با غلظت µg/mL1/0 آلبندازول و رافوکساناید و گروه شاهد 48 ساعت در دمای 28 درجه سانتی‌گراد انکوبه گردیدند. درصد تخم های تفریخ شده فاسیولاهپاتیکا و دوز کشنده 50 % محاسبه شد. فراوانی آلودگی فاسیولاهپاتیکا در کشتارگاه شهرستان مریوان، (50:290)2/17% بود. بیشترین فراوانی آلودگی، در فصل بهار (89/6 %) بود. اختلاف میانگین تعداد تخم تفریخ شده بین تیمار دریافت‌کننده آلبندازول و رافوکساناید و گروه شاهد، معنی‌دار بود. میانگین تخم فاسیولا هپاتیکا تفریخ شده در تیمار رافوکساناید (6/17±6/19) کمتر از آلبندازول (9/14±8/32) و گروه شاهد ‌(1/12±4/35) بود. دوز کشنده 50 % در سوسپانسیون تخم فاسیولاهپاتیکا مجاور شده با آلبندازول (75/32%) کمتر از 50% بود که بیانگر موثر بودن آلبندازول بر تخم فاسیولاهپاتیکا و عدم بروز مقاومت دارویی بود. دوز کشنده در سوسپانسیون تخم فاسیولاهپاتیکامجاور شده با رافوکساناید (5/19%) کمتر از 50 % بود. بنابراین رافوکساناید نیزمانند آلبندازول توانایی جلوگیری از تفریخ تخم های فاسیولاهپاتیکا و عدم بروز مقاومت دارویی را در منطقه داشت. مقاومت دارویی آلبندازول رافوکساناید فاسیولا هپاتیکا گوسفند https://ijas.ut.ac.ir/article_99606_8563052e3461557a74f44125bf1b520f.pdf