دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران علوم دامی ایران 2008-4773 57 2 2026 06 22 Mechanisms for Enhancing the Resilience of Grazing-Based Livestock Production Systems under Climate Change: A Case of Kermanshah Province سازوکارهای بهبود تاب‌آوری درنظام های تولید دامی مبتنی بر چرا در شرایط تغییر اقلیم: موردمطالعه استان کرمانشاه 251 276 104342 10.22059/ijas.2025.398304.654088 FA شیوا نجاتیان گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران،کرج،ایران حسین شعبانعلی فمی گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران ناصر مطیعی گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران،کرج، ایران Journal Article 2025 07 24 Grazing livestock production systems are vital for supplying animal protein, ensuring food security, and supporting sustainable livelihoods worldwide. These systems face challenges from climate change, market fluctuations, and limited natural resources. Strengthening resilience is essential for their sustainable development. This study aimed to identify mechanisms for improving resilience of grazing-based livestock systems in Kermanshah province. The statistical population consisted of 140 experts and specialists in the field of livestock management and natural resources, and was studied using a census method. Of these experts, 131 individuals (response rate of 93 percent) completed the research questionnaires. The content validity and reliability of the questionnaire were confirmed by faculty members and experts. The data were collected using a researcher-made questionnaire and analyzed with SMART-PLS software. The results showed that economic (β=0.786), environmental (β=0.652), managerial (β=0.620), legal (β=0.609), technical (β=0.587), and social (β=0.529) mechanisms had the greatest impact on resilience. The most important economic mechanisms included livelihood diversification for herders, improved access to credit, and increased insurance support, which reduce dependency, strengthen economic capacity, and protect against losses. In the environmental dimension, cultivating drought-resistant fodder and implementing watershed management operations to store rainwater were highly important. Overall, the sustainability of grazing-based livestock systems in Kermanshah requires a comprehensive and multidimensional approach. In this regard, livelihood diversification through processing industries and rural tourism, facilitating access to low-interest loans, expanding insurance services, developing drought-tolerant fodder, and implementing watershed management, along with technical training, establishing sustainable pasture regulations, and providing financial incentives to nomadic herders, are recommended. نظام‌های تولید دامی مبتنی بر چرا، نقش کلیدی در تأمین پروتئین حیوانی، امنیت غذایی و معیشت پایدار جمعیت جهان دارند، اما با چالش‌هایی چون تغییرات اقلیمی، نوسانات بازار و محدودیت منابع روبه‌رو هستند. در این شرایط، تقویت تاب‌آوری برای توسعه پایدار این نظام‌ها ضروری است. این مطالعه باهدف شناسایی سازوکارهای بهبود تاب‌آوری نظام‌های دامی مبتنی بر چرا در استان کرمانشاه انجام شد. جامعه آماری شامل ۱۴۰ کارشناس و خبره در حوزه تخصصی مدیریت امور دام و منابع طبیعی بودند که  به روش سرشماری مورد مطالعه قرار گرفتند. از بین این کارشناسان ۱۳۱ نفر (با نرخ پاسخگویی 93 درصد)  پرسشنامه های تحقیق را تکمیل کردند. روایی محتوایی و پایایی پرسشنامه توسط اعضای هیات علمی و کارشناسان تایید شدند .داده‌ها به‌وسیله پرسشنامه محقق‌ساخته گردآوری و با نرم افزار SMART-PLS تحلیل شد.  نتایج نشان داد سازوکارهای اقتصادی (786/0β=)، زیست‌محیطی (652/0β=)، مدیریتی (620/0β=)، قانونی (609/0β=)، فنی (587/0β=) و اجتماعی (529/0β=) بیشترین تأثیر را بر تاب‌آوری دارند. مهم‌ترین سازوکارهای اقتصادی شامل تنوع‌بخشی به معیشت دامداران، بهبود دسترسی به اعتبارات و افزایش حمایت‌های بیمه‌ای است که باعث کاهش وابستگی، تقویت توان اقتصادی و محافظت در برابر خسارات می‌شود. در بُعد زیست‌محیطی، کشت علوفه‌های مقاوم به کم‌آبی و اجرای عملیات آبخیزداری برای ذخیره نزولات، اهمیت بالایی دارد. به‌طورکلی، پایداری نظام‌های دامی مبتنی بر چرا در کرمانشاه نیازمند رویکردی جامع و چندبعدی است. در این راستا، تنوع‌بخشی معیشت از طریق صنایع تبدیلی و گردشگری، تسهیل اعتبارات کم‌بهره، افزایش خدمات بیمه‌ای، توسعه علوفه‌های مقاوم و عملیات آبخیزداری، همراه با آموزش‌های فنی، تدوین قوانین پایدار و مشوق‌های مالی، پیشنهاد می‌شود.   https://ijas.ut.ac.ir/article_104342_5541138e00d04dcddf49dc72561cfdec.pdf