دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران علوم دامی ایران 2008-4773 57 1 2026 03 21 Impact of Methanolic Bee Pollen Extract on Ram Sperm Quality in Short- and Long-Term Storage تأثیر عصاره متانولی گرده زنبورعسل بر کیفیت اسپرم قوچ طی نگهداری کوتاه‌مدت و بلندمدت 59 77 103671 10.22059/ijas.2025.394211.654072 FA هدیه پارسامهر گروه علوم دامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران حمید دلدار گروه علوم دامی ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران وگروه علوم دامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران زربخت انصاری پیرسرایی گروه علوم دامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران عیسی دیرنده گروه علوم دامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران Journal Article 2025 05 10 This study evaluated the effect of supplementing a Tris–egg yolk-based extender with methanolic bee pollen extract on the sperm quality of Zel rams during short-term storage and after cryopreservation. Semen was collected twice a week from four mature Zel rams using an artificial vagina. After initial evaluation, qualified ejaculates were pooled to eliminate individual variation. Samples were diluted with extenders containing 0 (control), 5, 10, and 15 mg/mL of methanolic bee pollen extract. Additionally, 0.1 mM vitamin E was used as a positive control, and 5 µL of dimethyl sulfoxide (DMSO) was added as the solvent for the extract, whose effect was also evaluated. Short-term storage was carried out at 4°C for 5, 24, 48, and 72 hours. Cryopreserved samples were assessed 14 days after storage in liquid nitrogen. Sperm parameters were evaluated, including motility, viability, plasma membrane integrity, mitochondrial activity, morphological abnormalities, and lipid peroxidation (MDA levels).  Results showed that supplementation with bee pollen extract significantly (P<0.05) improved all evaluated parameters compared to the control. The 5 mg/mL treatment yielded the best outcomes during short-term storage, while 15 mg/mL was most effective after thawing. Moreover, the 5 mg/mL concentration was superior in reducing oxidative stress by lowering MDA levels. These findings suggest that adding 5 mg/mL methanolic bee pollen extract to the extender improves ram sperm quality and may be an effective strategy for semen preservation. این پژوهش با هدف بررسی اثر افزودن عصاره متانولی گرده زنبورعسل به رقیق‌کننده تریس–زرده تخم‌مرغ بر کیفیت اسپرم قوچ‌های نژاد زل در شرایط نگهداری کوتاه‌مدت و پس از انجماد انجام شد. اسپرم‌گیری دو بار در هفته از چهار قوچ بالغ نژاد زل با استفاده از واژن مصنوعی صورت گرفت. پس از ارزیابی اولیه، انزال‌های واجد شرایط برای حذف تأثیرات فردی با هم مخلوط شدند. نمونه‌ها با رقیق‌کننده‌هایی حاوی صفر (گروه شاهد)، ۵، ۱۰ و ۱۵ میلی‌گرم بر میلی‌لیتر عصاره متانولی گرده زنبورعسل رقیق شدند. همچنین، ویتامین E با غلظت ۱/۰ میلی‌مولار به‌عنوان کنترل مثبت و ۵ میکرولیتر دی‌متیل‌سولفوکساید (DMSO) به‌عنوان حلال عصاره استفاده شد که اثر آن نیز به‌صورت جداگانه بررسی گردید. نگهداری کوتاه‌مدت در دمای ۴ درجه سانتی‌گراد به مدت ۵، ۲۴، ۴۸ و ۷۲ ساعت انجام شد. نمونه‌های منجمد شده نیز ۱۴ روز پس از نگهداری در ازت مایع مورد ارزیابی قرار گرفتند. فراسنجه‌های جنبایی، زنده‌مانی، فعالیت غشای پلاسمایی، فعالیت میتوکندری، ناهنجاری‌های ریخت‌شناسی و پراکسیداسیون لیپیدی غلظت(MDA)  اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که افزودن عصاره گرده زنبورعسل به‌طور معناداری (۰۵/۰>P) شاخص‌های ارزیابی‌شده را نسبت به گروه شاهد بهبود بخشید. تیمار ۵ میلی‌گرم بر میلی‌لیتر بهترین نتایج را در نگهداری کوتاه‌مدت و تیمار ۱۵ میلی‌گرم بر میلی‌لیتر بیشترین تأثیر را پس از یخ‌گشایی نشان داد. همچنین، غلظت ۵ میلی‌گرم بر میلی‌لیتر در کاهش تنش اکسیداتیو از طریق کاهش سطح MDA مؤثرتر بود. بر اساس نتایج، استفاده از ۵ میلی‌گرم بر میلی‌لیتر عصاره متانولی گرده زنبورعسل در رقیق‌کننده منی به‌عنوان راهکاری مؤثر برای بهبود کیفیت اسپرم قوچ پیشنهاد می‌شود. https://ijas.ut.ac.ir/article_103671_f1c19bb40710fc0bdfec924ca0f8225b.pdf