دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران علوم دامی ایران 2008-4773 56 4 2025 12 22 The effect of different fat sources on vital signs, blood parameters and hematology of pregnant and non-pregnant ewes under heat stress conditions تاثیر منابع مختلف چربی بر علائم حیاتی، فراسنجه‌های خونی و هماتولوژی میش‌های آبستن و غیرآبستن در شرایط تنش گرمایی 767 791 100530 10.22059/ijas.2025.387547.654051 FA کتایون مهرانی گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران تقی قورچی گروه تغذیه دام طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران عبدالحکیم توغدری گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران 0000-0002-5198-1940 Journal Article 2024 12 24 This study aimed to compare the effect of different fat sources on vital signs, biochemical and hematological blood parameters of pregnant and non-pregnant ewes under heat stress conditions. For this purpose, 40 ewes were selected (20 three-month pregnant and 20 non-pregnant). This experiment was conducted according to a four-by-two factorial experiment based on a completely randomized design with five replications. The treatments included: 1- control diet, 2- diet containing 6% safflower seeds, 3- diet containing 1.5% safflower oil and 4- diet containing 1.5% palm oil. The animals were kept for 42 days. According to the results of the present study, the body temperature, heart rate and breathing rate of the ewes were not affected by the physiological state and the type of fat consumed. The concentration of glucose, triglyceride and blood urea in the non-pregnant group was higher than in the pregnant group (P≥0.05). Ewes receiving different fat sources had higher cholesterol, triglyceride, urea, total protein, albumin and globulin concentrations than the control (P≥0.05). The concentration of beta-hydroxybutyrate, non-esterified fatty acids, malondialdehyde and total antioxidant capacity of pregnant ewes was higher than that of non-pregnant ewes (P≥0.05). No significant difference was observed between pregnant and non-pregnant ewes in cortisol and insulin concentrations. Adding different sources of fat decreased the concentration of cortisol, malondialdehyde, non-esterified fatty acids and increased the total antioxidant capacity. In general, according to the present results, the use of different sources of fat in pregnant and non-pregnant ewes reduced the negative effect of heat stress on the measured parameters. هدف این پژوهش، مقایسه اثر منابع مختلف چربی بر علائم حیاتی، فراسنجه­های بیوشیمیایی و هماتولوژیکی خون میش‌های آبستن و غیرآبستن در شرایط تنش گرمایی بود. بدین منظور چهل رأس میش دالاق (20 رأس سه ماه آبستن و 20 رأس غیر آبستن) انتخاب شدند. این آزمایش در قالب آزمایش فاکتوریل چهار در دو بر پایه طرح کامل تصادفی با پنج تکرار انجام شد. تیمارها شامل: 1- جیره شاهد، 2- جیره حاوی 6 درصد دانه گلرنگ، 3- جیره حاوی 5/1 درصد روغن گلرنگ و 4- جیره حاوی 5/1 درصد روغن پالم بود. دام‌ها به­مدت 42 روز نگهداری شدند. با توجه به نتایج پژوهش حاضر دمای بدن، ضربان قلب و تعداد تنفس میش‌ها تحت تأثیر وضعیت فیزیولوژیکی و نوع چربی مصرفی قرار نگرفت. غلظت گلوکز، تری‌گلیسیرید و اوره خون در گروه غیر آبستن بیشتر از گروه آبستن بود (05/0≥P). میش‌های دریافت‌کننده منابع مختلف چربی نسبت به شاهد غلظت کلسترول، تری‌گلیسیرید، اوره، پروتئین کل، آلبومین و گلوبولین بالاتری داشتند (05/0≥P). غلظت بتاهیدروکسی بوتیرات، اسیدهای چرب غیر استریفه، مالون‌دی‌آلدئید و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل میش‌های آبستن بیشتر از میش‌های غیر آبستن بود (05/0≥P). اختلاف معنی­داری بین میش­های آبستن و غیر آبستن در غلظت کورتیزول و انسولین مشاهده نشد. اضافه نمودن منابع مختلف چربی باعث کاهش غلظت کورتیزول، مالون‌دی‌آلدئید، اسیدهای چرب غیر استریفه و افزایش ظرفیت آنتی­اکسیدانی کل شد. درمجموع باتوجه به نتایج حاضر استفاده از منابع مختلف چربی در میش‌های آبستن و غیر آبستن اثر منفی تنش گرمایی بر فراسنجه‌های اندازه‌گیری شده را کاهش داد. https://ijas.ut.ac.ir/article_100530_f3e1dbccd20521a172cdb62fd7ad43c8.pdf